Một vài lời khuyên học tập: HỌC LẬP TRÌNH (1)

Học lập trình hình như là một việc khó với sinh viên khoa mình, và khó với sinh viên nữ hơn sinh viên nam. Theo kinh nghiệm mình thấy là: những bạn càng ít thực hành thì lập trình càng kém (và con gái thường lập trình kém hơn con trai vì con gái thường ngại ngồi lập trình hơn).



Cách làm quen với một ngôn ngữ và môi trường lập trình cụ thể là: gõ hoàn chỉnh một chương trình (đơn giản của nó) cho đến khi nó chạy được. Sau đó ngồi thay đổi câu lệnh này, giá trị kia để kiểm chứng xem hiệu ứng ra sao. Bạn có thể tìm một chương trình cụ thể trong sách. Một số cuốn sách viết cẩn thận còn có đĩa CD kèm theo, trong đó chứa những chương trình mẫu (sample code). Bạn có thể copy từ đó ra để chạy thử.



Đa số trường hợp các bạn thường gặp là hì hục gõ một chương trình dài (từ trong sách ra chẳng hạn) rồi chương trình không dịch được, sai lỗi cú pháp lung tung. Thế là bạn nản, chán không thèm làm nữa. Lời khuyên là thay vì hùng hục gõ toàn bộ chương trình như thế, bạn nên làm từng bước rồi thêm dần chức năng. Chẳng hạn đầu tiên viết chương trình chỉ có phần khai báo biến, phần thân chỉ có nhập dữ liệu hoặc thông báo chào mừng. Nếu mọi việc ổn, bạn mới tiếp tục viết chức năng thứ nhất. Có lỗi gì thì sửa ngay. Sau đó mới lại tiếp tục viết những chức năng khác.



Làm thế nào để viết được một chương trình giải một bài toán cho trước? Không có thuật toán cho công việc này. Chỉ có một vài lời khuyên:

- Bạn làm thử bằng đầu + tay trên giấy nháp một vài ví dụ nhỏ. Quá trình giải các ví dụ nhỏ đó có thể gợi ý cho bạn thuật toán.

- Hình thành thuật toán mô tả ở dạng ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên. Cố gắng chi tiết hóa chúng thành từng bước cụ thể hơn. Khi đến những bước mà bạn có thể viết câu lệnh để thực hiện (ví dụ: đổi chỗ hai phần tử, so sánh, duyệt qua một vòng lặp…), bạn có thể thay chúng bằng các câu lệnh trong ngôn ngữ lập trình.



Một ý tưởng, một thuật toán thườnp áp dụng cho nhiều bài toán có dạng tương tự. Bạn nên học thuộc một vài kĩ thuật từ đơn giản đến phức tạp (đổi chỗ hai số, tính tổng, tích dạng tích lũy bằng một vòng lặp, kiểm tra tính nguyên tố, nhập và xuất dữ liệu, làm tròn giá trị thực, sắp xếp dãy tăng dần, tìm một phần tử trong dãy…). Thậm chí, bạn nên học thuộc cả thuật toán và chương trình.



Đây chỉ là những lời khuyên dành cho việc bắt đầu lập trình. Khi bạn đã lập trình thành thạo hơn, bạn nên đọc những cuốn sách về Phân tích và Thiết kế (Analysis and Design), Cấu trúc dữ liệu và Thuật toán (Algorithm and Data Structure), Cơ sở dữ liệu (Database) và về các ngôn ngữ lập trình.

No comments:

Post a Comment